logo

Klimaat

Klimaatverandering gaat in de komende decennia de weersomstandigheden in stedelijke gebieden sterk beïnvloeden. Meer en heviger regenbuien zullen vaker wateroverlast en verontreinigd water veroorzaken. Hittegolven treden vaker op, en kunnen met name onder ouderen en mensen met een zwakke gezondheid tot verhoogde sterfte leiden. Mensen zijn meer blootgesteld aan UV straling. Daarnaast neemt de lengte van het hooikoortsseizoen toe en krijgen epidemieën vanuit tropisch gebieden meer kans. RIVM geeft inzicht in de gezondheidseffecten en biedt praktijkgerichte oplossingen voor de effecten van klimaatverandering.

Hevige regen

RIVM heeft recent een overzichtsrapport gepubliceerd over de gezondheidseffecten van klimaat. Daaruit bleek o.a. dat hittegolven, die meer ziekte- en sterfgevallen tot gevolg hebben, vaker voorkomen en vorstperioden juist minder vaak. Het effect van hitte is groter in stedelijke gebieden, omdat deze extra opwarmen en 's nachts minder afkoelen. Ook blijkt dat vooral ouderen en mensen met luchtwegaandoeningen of hart- en vaatziekten zijn gevoelig voor extreme warmte tijdens hittegolven. Vaak overlijden zij eerder omdat hun gezondheidsklachten verergeren door de hitte; er zijn circa 13% meer sterfgevallen tijdens een hittegolf.

Onlangs heeft het RIVM in opdracht van het ministerie van VWS het Nationaal Hitteplan aangepast. Dit plan heeft tot doel organisaties er tijdig op te attenderen dat een periode van aanhoudend warm weer wordt verwacht. Dat zijn onder andere GGD’en, brancheorganisaties en het Nederlandse Rode Kruis. Zij waarschuwen vervolgens hun achterban en regionale contacten, die via het Nationaal Hitteplan maatregelen aangereikt krijgen waarmee de gevolgen van de aanhoudende hitte kunnen worden beperkt.

Door klimaatverandering daalt de temperatuur in de stratosfeer. Vorming en afbraak van ozon zijn afhankelijk van die temperatuur. Daarom beïnvloedt klimaatverandering de hoeveelheid ozon en daardoor de UV-instraling. Blootstelling aan UV-straling afkomstig van de zon is één van de oorzaken van huidkanker (jaarlijks 25.500 nieuwe gevallen, en mensen die daaraan 650 overlijdens) en staar.

Groen en water in de stad kunnen verkoeling leveren en mogelijkheden voor waterberging om gevolgen van klimaatverandering (hittestress en wateroverlast) tegen te gaan. Daarbij is het wel van belang rekening te houden met eventuele ongewenste neveneffecten, zoals ongedierte, infectieziekten en allergieën. Groen en water in de stad hebben ook andere positieve effecten op de gezondheid en economie. Dit wordt ook duidelijk uit o.a. de Atlas Natuurlijk Kapitaal, die recent door RIVM in samenwerking met andere partners gelanceerd is. In deze Atlas zijn o.a. kaarten te vinden die laten zien wat Nederland aan ‘natuurlijk kapitaal’ bezit.

Daarnaast heeft RIVM gekeken hoe de ambities op het gebied van klimaat, water, bodem en gezondheid aan elkaar gekoppeld kunnen worden. Dit heeft o.a. kaarten opgeleverd over hoe het percentage onbedekte bodem en de hoeveelheid groen per woning zich verhoudt tot bestaande richtlijnen die het klimaatbeleid ondersteunen. Op basis van deze kaarten kunnen gemeenten beleidsafwegingen maken, bijvoorbeeld op welke plek in een wijk de investering in parken en plantsoenen het meeste loont.

Ook heeft RIVM verkend wat succesfactoren voor klimaatadaptatie zijn in verschillende Europese steden. Dit onderzoek geeft een overzicht van wat steden zelf rapporteren als lokale en gemeenschappelijke succesfactoren voor groene ruimte en stadslandbouw. Op basis daarvan schetst het RIVM hoe de Nederlandse overheid, lokale overheden, burgers en marktpartijen effectief kunnen werken aan (meer) groen in de stad.

Bij extreem veel regen in korte tijd kan de riolering het regenwater niet meer direct kan afvoeren. Het regenwater op straat of in huis kan dan verontreinigd zijn met opborrelend rioolwater of honden- en vogelpoep. Mensen die met dit water in contact komen, hebben een 3 tot 7 keer hogere kans op (milde) gezondheidsklachten zoals diarree, overgeven, keelpijn of huidklachten. Dit blijkt uit een peiling van het RIVM.

SPR .... klaar voor de vragen van morgen
Menu